17 — Konfiguracja Menedżera apt

Do uzupełnienia.

Do uzupełnienia.

Do uzupełnienia.

Do uzupełnienia.

Do uzupełnienia.

/etc/apt/sources.list: Główny plik konfiguracyjny zawierający listę repozytoriów. Zawiera wpisy dla oficjalnych repozytoriów dystrybucji (main, restricted, universe, multiverse dla Ubuntu).

/etc/apt/sources.list.d/: Katalog zawierający pojedyncze pliki (z rozszerzeniem.list), każdy z własną listą repozytoriów. Jest to zalecane miejsce do dodawania własnych repozytoriów, ponieważ:

Ułatwia zarządzanie – dodanie/usunięcie repozytorium to dodanie/usunięcie pliku.

Zapobiega konfliktom podczas aktualizacji systemu, które mogłyby nadpisać główny plik sources.list.

Składnia: deb [opcje] URI dystrybucja komponenty

deb: Określa, że repozytorium zawiera pakiety binarne. deb-src oznacza repozytorium z kodem źródłowym pakietów.

[opcje]: Opcjonalne ustawienia. Najważniejsza to arch= (architektura, np. amd64, i386) oraz… brak opcji.

URI (Uniform Resource Identifier): Adres internetowy (np. http://pl.archive.ubuntu.com/ubuntu/) lub ścieżka lokalna (np. file:/home/user/repo/) do katalogu z repozytorium.

dystrybucja: Nazwa wydania dystrybucji (np. jammy, focal, buster, bookworm) lub nazwa kodu rozwojowego (np. stable, testing dla Debiana). Określa, z której wersji systemu pobierane są pakiety.

komponenty: Kategorie pakietów w repozytorium. Dla Ubuntu/Debiana są to:

main: Oficjalne, wspierane oprogramowanie wolne.

restricted: Oprogramowanie własnościowe, wspierane (np. sterowniki).

universe: Oprogramowanie wolne, utrzymywane przez społeczność.

multiverse: Oprogramowanie nieswobodne (zastrzeżone licencje).

Inne repozytoria mogą używać własnych nazw, np. non-free, contrib.

Przykład: deb http://pl.archive.ubuntu.com/ubuntu/ jammy main restricted universe multiverse

Czym jest PPA? Są to osobiste repozytoria hostowane na launchpad.net, które pozwalają programistom i zespołom na łatwe dystrybuowanie swoich pakietów i ich aktualizacji dla użytkowników Ubuntu.

Składnia: ppa:nazwa_użytkownika/nazwa_ppa

Narzędzie: add-apt-repository – skrypt, który automatycznie:

Konwertuje ppa:user/ppa na pełny adres URI.

Pobiera i importuje klucz GPG repozytorium.

Tworzy plik.list w katalogu /etc/apt/sources.list.d/.

Cel: Każde repozytorium powinno być podpisane cyfrowo kluczem GPG. APT używa kluczy publicznych do weryfikacji, czy pakiety pochodzą z zaufanego źródła i nie zostały zmodyfikowane.

Historyczne polecenie: apt-key – narzędzie do zarządzania zaufanymi kluczami APT. Jest przestarzałe i nie powinno się go używać.

Nowoczesna metoda: Klucze GPG powinny być umieszczane w katalogu /etc/apt/trusted.gpg.d/ (jako pliki.asc lub.gpg) lub dodawane za pomocą gpg --dearmor.

Cel: Czasami konieczne jest zablokowanie pakietu przed aktualizacją (np. gdy nowa wersja powoduje konflikty, a potrzebujemy stabilności).

Polecenie: sudo apt-mark hold nazwa_pakietu – blokuje pakiet przed aktualizacją.

Polecenie: sudo apt-mark unhold nazwa_pakietu – odblokowuje pakiet.

Polecenie: sudo apt-mark showhold – wyświetla listę zablokowanych pakietów.

Do uzupełnienia.

Do uzupełnienia.

Do uzupełnienia.

Do uzupełnienia.

Do uzupełnienia.

Cel: Zapoznanie się z strukturą głównego pliku konfiguracyjnego APT.

Kroki:

Otwórz terminal.

Wyświetl zawartość głównego pliku (tylko do odczytu):

cat /etc/apt/sources.list

Przeanalizuj jeden z wpisów. Znajdź w nim kolejne elementy: deb, URI, nazwę dystrybucji (np. jammy), komponenty (np. main universe).

Sprawdź zawartość katalogu sources.list.d/:

ls -la /etc/apt/sources.list.d/

Zobaczysz tam prawdopodobnie kilka plików.list (np. official-package-repositories.list).

Cel: Praktyczne użycie narzędzia add-apt-repository do dodania zewnętrznego repozytorium.

Kroki:

Zainstaluj narzędzie do zarządzania repozytoriami (jeśli nie jest zainstalowane):

sudo apt install software-properties-common

Dodaj przykładowe PPA (np. z narzędziem gnome-pie):

sudo add-apt-repository ppa:jedrzejrybak/gnome-pie

Obserwuj output polecenia. Powinieneś zobaczyć informację o dodanym repozytorium oraz o imporcie klucza GPG.

Sprawdź, czy został utworzony nowy plik w katalogu sources.list.d/:

ls -la /etc/apt/sources.list.d/

Powinien pojawić się nowy plik, np. jedrzejrybak-ubuntu-gnome-pie-jammy.list.

Cel: Zobaczenie, jak APT pobiera indeksy z nowo dodanego repozytorium.

Kroki:

Wykonaj polecenie aktualizujące indeksy:

sudo apt update

Uważnie obserwuj output. Powinieneś zobaczyć, że APT pobiera informacje nie tylko ze standardowych repozytoriów, ale także z nowo dodanego PPA. Szukaj linii podobnej do:

Get:X http://ppa.launchpad.net/jedrzejrybak/gnome-pie/ubuntu jammy InRelease [X XXX B]

Teraz możesz spróbować wyszukać i zainstalować pakiet z tego PPA:

apt search gnome-pie

sudo apt install gnome-pie

Cel: Zrozumienie, co tak naprawdę robi narzędzie add-apt-repository, poprzez samodzielne wykonanie jego kroków.

Kroki:

Wybierz repozytorium do dodania (np. repozytorium Docker CE). Wejdź na jego oficjalną stronę dokumentacji, aby znaleźć URI, dystrybucję i komponenty oraz klucz GPG.

Dodaj klucz GPG (nowoczesną metodą):

# Przykład dla Docker (sprawdź aktualną komendę na docs.docker.com!)

curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg | sudo gpg --dearmor -o /etc/apt/trusted.gpg.d/docker.gpg

Dodaj repozytorium ręcznie, tworząc nowy plik w /etc/apt/sources.list.d/:

sudo nano /etc/apt/sources.list.d/docker.list

W edytorze nano, wpisz linię repozytorium na podstawie dokumentacji:

deb [arch=amd64 signed-by=/etc/apt/trusted.gpg.d/docker.gpg] https://download.docker.com/linux/ubuntu jammy stable

Zapisz plik (Ctrl+O, Enter) i zamknij edytor (Ctrl+X).

Przetestuj: Wykonaj sudo apt update i obserwuj, czy nowe repozytorium zostało poprawnie dodane (nie ma błędów z kluczem GPG). Następnie spróbuj wyszukać pakiety: apt search docker-ce.