2 — Konfigurowanie usługi WDS

Czym jest WDS? Jest to rola serwerowa systemu Windows Server pozwalająca na zdalne wdrażanie systemów operacyjnych Windows (a także innych, z odpowiednimi sterownikami) na komputery klienckie w sieci.

Główne zastosowania:

Masowa instalacja systemów: Jednoczesne wdrożenie tego samego obrazu systemu na wiele komputerów (np. w pracowni szkolnej, call center).

Ustandaryzowanie środowiska: Wszystkie komputery mają identyczną konfigurację, co ułatwia zarządzanie i wsparcie techniczne.

Szybkie odtwarzanie stanu systemu: Przywrócenie komputera do czystego, oryginalnego stanu w kilka minut.

Zasada działania: Klient (komputer docelowy) łączy się z serwerem WDS za pomocą PXE (Preboot eXecution Environment) – specjalnego środowiska uruchamianego z karty sieciowej. Serwer dostarcza klientowi plik uruchomieniowy (boot image), który ładuje mini-system Windows (Windows PE). Następnie, z poziomu Windows PE, klient pobiera i instaluje główny obraz systemu (install image) z serwera.

Serwer: Główny składnik zarządzający, który przechowuje obrazy i odpowiada na żądania klientów PXE.

Składniki transportowe: Używają protokołów TFTP (Trivial File Transfer Protocol) do transferu małych plików startowych i multicastowego protokołu do efektywnego transferu dużych obrazów systemu na wiele klientów jednocześnie.

Baza danych usługi WDS: Przechowuje informacje o konfiguracji serwera, komputerach-klientach i obrazach.

Obraz rozruchowy (Boot Image): Mały plik (.wim) zawierający Windows PE (Preinstallation Environment). Jego zadaniem jest uruchomienie komputera klienckiego w środowisku sieciowym i uruchomienie instalatora, który pobierze główny obraz. Jest ładowany przez klienta PXE.

Obraz instalacyjny (Install Image): Główny plik (.wim) zawierający pełny system operacyjny gotowy do wdrożenia na komputerze klienckim (np. Windows 10, Windows 11). Może to być obraz "czysty" (virgin) prosto z nośnika instalacyjnego lub obraz przechwycony (capture image) z wzorcowego, skonfigurowanego komputera (tzw. obraz referencyjny).

System Windows Server: Rola WDS dostępna jest w wersjach Standard i Datacenter.

Active Directory Domain Services (AD DS): WDS wymaga domeny Active Directory do poprawnego działania (szczególnie do uwierzytelniania i autoryzacji).

Serwer DHCP: Do przydzielania adresów IP klientom PXE.

Serwer DNS: Do rozpoznawania nazw w sieci.

NTFS: Wolumin, na którym przechowywane są obrazy, musi być sformatowany w systemie plików NTFS.

Uprawnienia administratora: Do instalacji i konfiguracji roli.

Odpowiadaj na wszystkich klientów (Respond to all client computers): Serwer odpowiada na żądania PXE wszystkich klientów w sieci. Nieużywany w produkcji ze względów bezpieczeństwa, ale wygodny w lab.

Nie odpowiadaj na żadnych klientów (Do not respond to any client computer): Serwer ignoruje wszystkie żądania PXE. Używany podczas konserwacji.

Odpowiadaj tylko na znanych klientów (Respond only to known client computers): Serwer sprawdza, czy klient jest wstępnie zarejestrowany w bazie danych WDS (jego adres MAC lub GUID jest dodany). Zalecany tryb produkcyjny.

Do uzupełnienia.

Cel: Zapewnienie wymagań wstępnych i zainstalowanie roli.

Kroki:

Upewnij się, że serwer jest kontrolerem domeny (Active Directory Domain Services jest zainstalowany) i ma statyczny adres IP.

Zainstaluj i skonfiguruj rolę serwera DHCP (jeśli nie jest jeszcze zainstalowana). Utwórz zakres adresów i skonfiguruj opcje 066 Szeryf rozruchu (Boot Server Host Name) – adres IP twojego serwera WDS oraz 067 Plik rozruchu (Bootfile Name) – boot\x64\wdsnbp.com.

Otwórz Menadżer serwera -> Dodaj role i funkcje.

Wybierz rolę Usługi wdrażania systemu Windows (Windows Deployment Services).

W kreatorze, zaznacz do instalacji zarówno Serwer usług wdrażania, jak i Narzędzia administracyjne.

Dokończ proces instalacji.

Cel: Uruchomienie i podstawowa konfiguracja serwera za pomocą kreatora.

Kroki:

Otwórz konsolę Windows Deployment Services z menu Narzędzia administracyjne.

Rozwiń drzewo serwerów, kliknij prawym przyciskiem myszy na swoim serwerze i wybierz Skonfiguruj serwer.

Kreator konfiguracji:

Strona wymagań wstępnych: Upewnij się, że wszystkie wymagania są spełnione (Active Directory, DHCP, statyczny adres IP, NTFS). Kliknij Dalej.

Ścieżka instalacji: Wybierz folder, w którym będą przechowywane obrazy (np. D:\RemoteInstall). Nie używaj partycji systemowej! Kliknij Dalej.

Ustawienia serwera DHCP: Jeśli serwer DHCP i WDS są na tej samej maszynie, zaznacz opcję Nie nasłuchuj na porcie 67 i Skonfiguruj opcje DHCP... (WDS doda do DHCP opcje 66 i 67 automatycznie). Kliknij Dalej.

Polityka odpowiedzi serwera PXE: Na potrzeby labu wybierz Odpowiadaj na wszystkich klientów. W środowisku produkcyjnym wybiera się Odpowiadaj tylko na znanych klientów. Kliknij Dalej.

Zakończ pracę kreatora: Możesz odznaczyć Dodaj obrazy do serwera teraz – zrobimy to ręcznie. Kliknij Zakończ.

Po zakończeniu kreatora usługa WDS zostanie uruchomiona.

Cel: Dostarczenie serwerowi plików niezbędnych do uruchomienia i instalacji klientów.

Kroki (dla Windows 10/11):

Przygotuj źródło: Wsuń płytę instalacyjną Windows (ISO) lub przygotuj folder z rozpakowanej zawartości ISO.

W konsoli WDS, rozwiń swój serwer -> Obrazy rozruchowe.

Kliknij prawym przyciskiem myszy i wybierz Dodaj obraz rozruchowy.

Wskaż ścieżkę do pliku sources\boot.wim na nośniku instalacyjnym Windows. Zazwyczaj znajdują się tam 2 obrazy – wybierz ten z nazwą zawierającą "x64" (dla architektury 64-bitowej).

Nadaj mu opisową nazwę i kliknij Dalej -> Zakończ.

Teraz rozwiń Obrazy instalacyjne. Kliknij prawym przyciskiem i wybierz Dodaj obraz instalacyjny.

Utwórz nową grupę obrazów (np. "Windows 10") i kliknij Dalej.

Wskaż ścieżkę do pliku sources\install.wim z nośnika Windows.

Zaznacz wszystkie edycje systemu, które chcesz udostępnić (np. Windows 10 Pro). Kliknij Dalej -> Zakończ.

Cel: Praktyczne sprawdzenie działania całego procesu.

Kroki:

Utwórz nową maszynę wirtualną (np. w VirtualBox lub VMware). Nie instaluj na niej systemu!

Włącz uruchamianie z karty sieciowej (PXE):

W ustawieniach maszyny wirtualnej przejdź do zakładki System -> Płyta główna i upewnij się, że Karta sieciowa jest na pierwszym miejscu w kolejności bootowania.

W zakładce Sieć wybierz tryb Sieć wewnętrzna lub Bridged (aby klient był w tej samej sieci co serwer WDS i DHCP).

Uruchom maszynę wirtualną. Powinna ona automatycznie pobrać adres IP z serwera DHCP, a następnie połączyć się z serwerem WDS i załadować obraz rozruchowy (boot.wim).

Na ekranie powinien pojawić się Instalator Windows pobrany z sieci.

Wybierz język i klawiaturę.

Zaloguj się używając poświadczeń użytkownika domeny, który ma uprawnienia do wdrażania (np. administratora).

Wybierz obraz instalacyjny (install image), który dodałeś wcześniej.

Wybierz dysk docelowy dla instalacji.

Poczekaj na zakończenie procesu. System Windows zostanie automatycznie pobrany z serwera WDS i zainstalowany na komputerze klienckim.

Po zakończeniu instalacji i restarcie, klient powinien uruchomić się do nowo zainstalowanego systemu Windows.

Cel: Stworzenie własnego, spersonalizowanego obrazu systemu.

Kroki:

Na wzorcowym komputerze (komputer referencyjny), zainstaluj system Windows i wszystkie niezbędne aplikacje, sterowniki i aktualizacje. Uruchom program sysprep /generalize /oobe /shutdown aby usunąć unikalne identyfikatory.

Na serwerze WDS, dodaj obraz przechwytujący. Kliknij prawym przyciskiem na Obrazy rozruchowe -> Dodaj obraz rozruchowy. Wskaż plik boot.wim i nadaj mu nazwę "Capture Image".

Na komputerze referencyjnym, uruchom się z sieci (PXE) i wybierz nowo dodany "Capture Image".

Kreator przechwytywania poprosi Cię o nazwę dla nowego pliku obrazu (.wim) i lokalizację na serwerze WDS, gdzie ma zostać zapisany.

Po zakończeniu przechwytywania, nowy obraz będzie dostępny w konsoli WDS do wdrożenia na innych komputerach.