3 — Konfiguracja serwera wydruku CUPS w Ubuntu Server

Serwer wydruku pośredniczy między komputerami użytkowników a drukarką. Dzięki temu jedna drukarka może być dostępna dla wielu stanowisk w sieci.

W systemach Linux do obsługi drukowania najczęściej używany jest CUPS, czyli Common UNIX Printing System.

Przykładowe założenia:

• system: Ubuntu Server
• adres serwera: 192.168.13.20/24
• nazwa hosta: print-srv
• usługa: CUPS
• port usługi: 631/tcp
• drukarka testowa: CUPS-PDF albo drukarka dostępna w pracowni

Jeżeli w pracowni nie ma fizycznej drukarki, można użyć drukarki PDF do testów.

Sprawdź adres IP serwera i nazwę hosta.

hostname
hostname -I
ip -br a

Adres IP będzie potrzebny do otwarcia panelu CUPS z komputera klienckiego.

Przed instalacją usługi odśwież listę pakietów.

sudo apt update

W przypadku problemów z repozytoriami sprawdź połączenie z Internetem i konfigurację DNS.

Zainstaluj usługę CUPS.

sudo apt install cups -y

Po instalacji usługa powinna zostać uruchomiona automatycznie.

Jeżeli nie masz fizycznej drukarki, doinstaluj drukarkę PDF. Umożliwia ona test wydruku do pliku.

sudo apt install printer-driver-cups-pdf -y

Pliki PDF są zwykle zapisywane w katalogu domowym użytkownika, np. w folderze PDF.

Sprawdź, czy usługa działa.

sudo systemctl status cups

Poprawny stan usługi to:

active (running)

Jeżeli usługa nie działa, uruchom ją:

sudo systemctl start cups

Serwer wydruku powinien uruchamiać się razem z systemem.

sudo systemctl enable cups

Po restarcie serwera CUPS powinien uruchomić się automatycznie.

CUPS korzysta z portu 631/tcp. Sprawdź, czy usługa nasłuchuje na tym porcie.

sudo ss -tulpen | grep :631

Możesz też sprawdzić lokalnie stronę usługi:

curl http://localhost:631

Aby użytkownik mógł zarządzać drukarkami w CUPS, dodaj go do grupy lpadmin.

sudo usermod -aG lpadmin $USER

Po tej zmianie najlepiej wylogować się i zalogować ponownie albo zrestartować serwer.

Domyślnie panel administracyjny może być dostępny tylko lokalnie. Włącz zdalne zarządzanie i udostępnianie drukarek.

sudo cupsctl --remote-admin --remote-any --share-printers

Następnie zrestartuj usługę:

sudo systemctl restart cups

Na serwerze lub komputerze klienckim otwórz przeglądarkę i wpisz adres:

http://192.168.13.20:631

Adres IP dopasuj do swojej konfiguracji. Panel CUPS umożliwia dodawanie drukarek, zarządzanie kolejką i wykonanie testu wydruku.

W panelu CUPS wybierz sekcję administracji. System może poprosić o login i hasło użytkownika należącego do grupy lpadmin.

Jeżeli logowanie nie działa, sprawdź:

• czy użytkownik jest w grupie lpadmin,
• czy usługa CUPS została zrestartowana,
• czy logujesz się właściwym kontem.

W panelu CUPS przejdź do:

Administration → Add Printer

Następnie wybierz drukarkę fizyczną albo drukarkę PDF, ustaw nazwę, opis i lokalizację. Zaznacz opcję udostępniania, jeżeli drukarka ma być dostępna w sieci.

Przykładowe dane drukarki:

• Nazwa: Drukarka_ASO
• Opis: Drukarka sieciowa pracowni ASO
• Lokalizacja: sala komputerowa

W nazwie drukarki najlepiej unikać spacji i polskich znaków, np. Drukarka_ASO.

Po dodaniu drukarki sprawdź jej widoczność w systemie.

lpstat -t

Lista drukarek:

lpstat -p

Lista kolejek:

lpq

Jeżeli drukarka została dodana, możesz ustawić ją jako domyślną.

lpoptions -d Drukarka_ASO

Nazwę drukarki wpisz zgodnie z nazwą widoczną w poleceniu lpstat -p.

Utwórz prosty plik tekstowy i wyślij go do drukarki.

echo "Test wydruku CUPS - ASO" > test_cups.txt
lp test_cups.txt

Jeżeli chcesz wskazać konkretną drukarkę:

lp -d Drukarka_ASO test_cups.txt

W panelu CUPS wybierz drukarkę, a następnie użyj opcji:

Print Test Page

W kolejce wydruku powinno pojawić się zadanie testowe.

Na komputerze klienckim Linux można dodać drukarkę przez ustawienia systemowe lub przez adres IPP.

ipp://192.168.13.20/printers/Drukarka_ASO

Można też spróbować adresu HTTP:

http://192.168.13.20:631/printers/Drukarka_ASO

Na komputerze Windows można dodać drukarkę sieciową przez ustawienia drukarek. Jako adres wpisz przykładowo:

http://192.168.13.20:631/printers/Drukarka_ASO

Jeżeli drukarka nie zostanie wykryta, sprawdź połączenie z serwerem, zaporę i nazwę drukarki w CUPS.

Jeżeli działa zapora UFW, zezwól na ruch do usługi CUPS.

sudo ufw allow 631/tcp
sudo ufw status

Po zmianie reguł sprawdź ponownie dostęp z komputera klienckiego.

W przypadku problemów sprawdź logi usługi.

sudo journalctl -u cups --no-pager
sudo tail -n 50 /var/log/cups/error_log

Sprawdź też status drukarki i kolejki:

lpstat -t

• Brak panelu CUPS z klienta: sprawdź port 631, polecenie cupsctl i zaporę.
• Nie działa logowanie: sprawdź grupę lpadmin.
• Drukarka nie jest widoczna: sprawdź, czy została udostępniona.
• Zadania stoją w kolejce: sprawdź status drukarki i logi.
• Błąd sterownika: wybierz inny sterownik albo drukarkę PDF do testów.

Skonfiguruj serwer wydruku CUPS.

1. Zainstaluj usługę CUPS.
2. Doinstaluj drukarkę PDF lub skonfiguruj drukarkę fizyczną.
3. Sprawdź status usługi i port 631.
4. Włącz zdalne zarządzanie CUPS.
5. Dodaj użytkownika do grupy lpadmin.
6. Dodaj drukarkę w panelu CUPS.
7. Udostępnij drukarkę w sieci.
8. Wykonaj wydruk testowy.
9. Wykonaj zrzut ekranu panelu CUPS oraz kolejki wydruku.

1. Do czego służy CUPS?
2. Jaki port jest używany przez CUPS i IPP?
3. Do jakiej grupy należy dodać administratora drukarek?
4. Jak sprawdzić status usługi CUPS?
5. Jak sprawdzić listę drukarek w terminalu?
6. Jakie elementy sprawdzisz, gdy klient nie widzi drukarki?

Po wykonaniu lekcji uczeń powinien umieć zainstalować CUPS, uruchomić panel administracyjny, dodać drukarkę, udostępnić ją w sieci oraz wykonać test wydruku.

Do zapamiętania: CUPS działa na porcie 631, administrator drukarek należy do grupy lpadmin, a stan drukarek sprawdzamy poleceniem lpstat -t.